ಒಳಮುಖವಾದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನ ಲಕ್ಷಣವೇ?

ಒಳಮುಖವಾದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು (Inverted Nipples) ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನ ಲಕ್ಷಣವಲ್ಲ. ಕೆಲ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ಒಳಮುಖವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಎರಡೂ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಒಳಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಹಿಂದೆ ಹೊರಮುಖವಾಗಿದ್ದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಒಳಕ್ಕೆ ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಂದು ಸ್ತನದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಅದು ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಸ್ತನ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸದೆ ವೈದ್ಯರಿಂದ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಒಳಮುಖವಾದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ಎಂದರೇನು, ಅವು ಉಂಟಾಗಲು ಕಾರಣಗಳೇನು, ಯಾವಾಗ ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಯಾವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನ ಸೂಚನೆಯಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಯಾವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾರಣವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯೋಣ.

ಒಳಮುಖವಾದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು (Inverted Nipples) ಎಂದರೇನು?

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ಸ್ತನದ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊರಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಹೊರಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ಒಳಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಸ್ತನದ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಸಮನಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಒಳಮುಖವಾದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಸ್ಥಿತಿ ಒಂದು ಸ್ತನದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಎರಡೂ ಸ್ತನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ, ಸೋಂಕು, ಗಾಯ ಅಥವಾ ಸ್ತನದೊಳಗಿನ ಹಾಲಿನ ನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಒಳಮುಖವಾದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ಮಾತ್ರ ಇದ್ದರೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಇದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಅದರ ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ.

ಒಳಮುಖವಾದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ಉಂಟಾಗಲು ಕಾರಣಗಳೇನು?

ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ಒಳಕ್ಕೆ ತಿರುಗಲು ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿರಬಹುದು. ಕೆಲವು ಸಹಜವಾಗಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.

ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಒಳಮುಖವಾಗಿರುವ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು

ಕೆಲವು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಒಳಮುಖವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ಸ್ತನದ ಸಹಜ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಿರಬಹುದು. ಎರಡೂ ಸ್ತನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಸ್ಥಿತಿ ಇದ್ದು, ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆತಂಕಪಡುವ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಹಾಲಿನ ನಾಳಗಳ ಬದಲಾವಣೆ (Duct Ectasia)

ಸ್ತನದಲ್ಲಿರುವ ಹಾಲಿನ ನಾಳಗಳು ವಯಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಅಗಲವಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಒಳಕ್ಕೆ ಎಳೆಯಲ್ಪಡಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನಿಂದ ದಪ್ಪವಾದ ಸ್ರಾವವೂ ಕಾಣಿಸಬಹುದು. ಈ ಸ್ಥಿತಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ಅಗತ್ಯ.

ಸ್ತನದ ಸೋಂಕು ಅಥವಾ ಉರಿಯೂತ

ಸ್ತನದಲ್ಲಿ ಸೋಂಕು ಅಥವಾ ಉರಿಯೂತ ಉಂಟಾದಾಗ ಊತ, ನೋವು, ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಸುತ್ತಲಿನ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಕಾಣಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಒಳಕ್ಕೆ ಎಳೆಯಲ್ಪಡಬಹುದು.

ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಗಾಯ ಅಥವಾ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ

ಹಿಂದೆ ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಗಾಯವಾಗಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಸ್ತನದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಡೆದಿದ್ದರೆ ಗಾಯದ ಗುರುತುಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಒಳಮುಖವಾಗಬಹುದು.

ವಯಸ್ಸಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಸ್ತನದ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಬದಲಾವಣೆ

ವಯಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಸ್ತನದ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳ ಸ್ಥಾನ ಅಥವಾ ಆಕಾರ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಆದರೂ ಹೊಸದಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಳಮುಖತೆಯನ್ನು ವೈದ್ಯರು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.

ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ (Breast Cancer)

ಸ್ತನದೊಳಗಿನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕೋಶಗಳು ಹಾಲಿನ ನಾಳಗಳು ಅಥವಾ ಸುತ್ತಲಿನ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದಾಗ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಒಳಕ್ಕೆ ಎಳೆಯಲ್ಪಡಬಹುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಿಂದೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಹೊಸದಾಗಿ ಒಳಕ್ಕೆ ತಿರುಗುವುದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿರಬಹುದು.

ಆದರೆ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಒಳಮುಖವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ (Breast Cancer) ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮೂಲಕ ನಿಜವಾದ ಕಾರಣ ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಒಳಮುಖವಾದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ಯಾವಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯ?

ಕೆಳಗಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಮುಖವಾದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿರಬಹುದು:

• ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಅಥವಾ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ಒಳಮುಖವಾಗಿರುವುದು.
• ಎರಡೂ ಸ್ತನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಒಳಮುಖತೆ ಇರುವುದು.
• ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗದಿರುವುದು.
• ಸ್ತನದಲ್ಲಿ ಗಡ್ಡೆ, ಚರ್ಮದ ಬದಲಾವಣೆ ಅಥವಾ ಅಸಹಜ ಸ್ರಾವ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು.
• ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದಾಗ ಅಥವಾ ತಣ್ಣನೆಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಹೊರಕ್ಕೆ ಬರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವುದು.

ಆದರೆ ಮೊದಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಒಳಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದ್ದರೆ, ನೋವು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು.

ಒಳಮುಖವಾದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ಯಾವಾಗ ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂಕೇತ?

ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಹೊಸದಾಗಿ ಒಳಕ್ಕೆ ಎಳೆಯಲ್ಪಡುವುದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ತನದೊಳಗಿನ ಹಾಲಿನ ನಾಳಗಳು ಅಥವಾ ಸುತ್ತಲಿನ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಸೂಚನೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಂದು ಸ್ತನದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಗಡ್ಡೆ, ಅಸಹಜ ಸ್ರಾವ ಅಥವಾ ಚರ್ಮದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿದ್ದರೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸೋಂಕು, ಉರಿಯೂತ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ನಾಳಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಸ್ತನದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಗಡ್ಡೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು

ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಒಳಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ತನದಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಗಡ್ಡೆ ಅಥವಾ ದಪ್ಪವಾದ ಭಾಗ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಅದನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು. ಕೆಲವು ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಗಡ್ಡೆ ನೋವಿಲ್ಲದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಗಡ್ಡೆಯ ಗಾತ್ರ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ನೋವು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ವೈದ್ಯರಿಂದ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸ್ತನದೊಳಗಿನ ಗಡ್ಡೆ ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನಿಂದ ರಕ್ತಮಿಶ್ರಿತ ಸ್ರಾವ

ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನಿಂದ ರಕ್ತ ಅಥವಾ ಅಸಹಜ ದ್ರವ ಹೊರಬರುವುದು ಸ್ತನದ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಸೂಚನೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಂದು ಸ್ತನದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಸ್ರಾವ ಬರುತ್ತಿದ್ದರೆ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ. ಹಾಲಿನ ನಾಳಗಳಲ್ಲಿನ ಹಾನಿಕರವಲ್ಲದ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಸೋಂಕು ಅಥವಾ ಇತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದಲೂ ಸ್ರಾವ ಕಾಣಿಸಬಹುದು. ಆದರೂ ರಕ್ತಮಿಶ್ರಿತ ಸ್ರಾವವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು.

ಸ್ತನದ ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ

ಸ್ತನದ ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಗುಳಿ ಬೀಳುವುದು, ಒಳಕ್ಕೆ ಎಳೆಯಲ್ಪಡುವುದು, ದಪ್ಪವಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಕಿತ್ತಳೆ ಸಿಪ್ಪೆಯಂತೆ ಕಾಣಿಸುವುದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿರಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ತನದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚರ್ಮದ ಬಣ್ಣ ಅಥವಾ ವಿನ್ಯಾಸ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಹೊಸದಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಅಥವಾ ಮುಂದುವರಿದರೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಅಗತ್ಯ.

ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಸುತ್ತಲಿನ ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ

ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಸುತ್ತಲಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ, ತುರಿಕೆ, ಚರ್ಮ ಸುಲಿಯುವುದು, ಹುಣ್ಣು ಅಥವಾ ಗಾಯ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಅಗತ್ಯ. ಕೆಲವು ಅಪರೂಪದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಜೆಟ್ ಕಾಯಿಲೆ (Paget’s Disease of the Breast) ಎಂಬ ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನ ಒಂದು ವಿಧವು ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಚರ್ಮದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ವತಃ ಕಾರಣ ನಿರ್ಧರಿಸಬಾರದು.

ಒಂದು ಸ್ತನದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ

ಒಂದು ಸ್ತನದ ಗಾತ್ರ ಅಥವಾ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಒಳಕ್ಕೆ ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಸ್ತನದ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಊತ, ಅಸಮಾನತೆ ಅಥವಾ ಆಕಾರದ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದರೂ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ತಿಳಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.

ಕಂಕುಳಿನಲ್ಲಿ ಗಡ್ಡೆ ಅಥವಾ ಊತ

ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಂಕುಳಿನ ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿಗಳಿಗೆ (Lymph Nodes) ಹರಡಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಕಂಕುಳಿನಲ್ಲಿ ಗಡ್ಡೆ ಅಥವಾ ಊತ ಕಾಣಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವರಿಗೆ ಈ ಗಡ್ಡೆ ನೋವಿಲ್ಲದೆ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಕಂಕುಳಿನಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗಡ್ಡೆಯೂ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸೋಂಕು ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರಣಗಳಿಂದಲೂ ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿಗಳು ದೊಡ್ಡದಾಗಬಹುದು.

ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ನೋವು

ಸ್ತನ ನೋವು ಮಾತ್ರದಿಂದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹಾರ್ಮೋನ್ ಬದಲಾವಣೆ, ಸೋಂಕು ಮತ್ತು ಸ್ನಾಯು ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದಲೂ ನೋವು ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೋವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ ವೈದ್ಯರಿಂದ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆ

ಹಿಂದೆ ಹೊರಮುಖವಾಗಿದ್ದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಒಳಕ್ಕೆ ಎಳೆಯಲ್ಪಡುವುದು ಅಥವಾ ಅದರ ಸ್ಥಾನ ಬದಲಾಗುವುದು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ತನದೊಳಗಿನ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಬದಲಾವಣೆ ಅಥವಾ ಹಾಲಿನ ನಾಳಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ಎಳೆತದಿಂದ ಇದು ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಂದು ಸ್ತನದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹೊಸದಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಮಿಷನ್ (NHM) ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತರಬೇತಿ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಹೊಸದಾಗಿ ಒಳಕ್ಕೆ ತಿರುಗುವುದು, ಸ್ತನದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ, ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಗುಳಿ ಬೀಳುವುದು ಮತ್ತು ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನಿಂದ ಅಸಹಜ ಸ್ರಾವ ಬರುವುದು ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನ ಸಂಭವನೀಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ NHM ಅಧಿಕೃತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ (PDF) ಓದಬಹುದು.

ಒಳಮುಖವಾದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ?

ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಹೊಸದಾಗಿ ಒಳಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದ್ದರೆ ವೈದ್ಯರು ಮೊದಲು ನಿಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಸ್ತನದ ದೈಹಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಶ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸ್ತನ ಪರೀಕ್ಷೆ (Clinical Breast Examination)

ವೈದ್ಯರು ಎರಡೂ ಸ್ತನಗಳು, ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಕುಳಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಾನ, ಚರ್ಮದ ಬದಲಾವಣೆ, ಗಡ್ಡೆ ಮತ್ತು ಸ್ರಾವವಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಮ್ಯಾಮೋಗ್ರಾಮ್ (Mammogram)

ಮ್ಯಾಮೋಗ್ರಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಬಳಸಿ ಸ್ತನದ ಒಳಗಿನ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕಾರಣ ತಿಳಿಯಲು ವೈದ್ಯರು ಡಯಾಗ್ನೋಸ್ಟಿಕ್ ಮ್ಯಾಮೋಗ್ರಾಮ್ ಸೂಚಿಸಬಹುದು.

ಸ್ತನದ ಅಲ್ಟ್ರಾಸೌಂಡ್ (Breast Ultrasound)

ಅಲ್ಟ್ರಾಸೌಂಡ್ ಮೂಲಕ ಸ್ತನದ ಒಳಗಿನ ಅಂಗಾಂಶಗಳು, ಹಾಲಿನ ನಾಳಗಳು ಮತ್ತು ಗಡ್ಡೆಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು. ಮ್ಯಾಮೋಗ್ರಾಮ್ ಜೊತೆಗೆ ಇದನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು.

ಬಯಾಪ್ಸಿ (Breast Biopsy)

ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಅಂಗಾಂಶದ ಸಣ್ಣ ಮಾದರಿಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕೋಶಗಳಿವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ.

ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ವಯಸ್ಸು, ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಮೊದಲಿನ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಫಲಿತಾಂಶದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವೈದ್ಯರು ಸೂಕ್ತ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ತನದ ಗಡ್ಡೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು (Breast Cancer Diagnosis) ಎಂಬ ಲೇಖನವನ್ನು ಓದಬಹುದು.

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಹೇಳುತ್ತವೆ?

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯದ (MoHFW) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ (DGHS) ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಸ್ತನ ತಪಾಸಣೆ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಹೊಸದಾಗಿ ಒಳಕ್ಕೆ ತಿರುಗುವುದು, ಅದರ ಸ್ಥಾನ ಅಥವಾ ಆಕಾರ ಬದಲಾಗುವುದು, ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನಿಂದ ಸ್ರಾವ ಬರುವುದು, ಸ್ತನದ ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಗುಳಿ ಬೀಳುವುದು ಮತ್ತು ಕಂಕುಳಿನಲ್ಲಿ ಗಡ್ಡೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇದೇ ರೀತಿ, MoHFW ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಒಳಕ್ಕೆ ಎಳೆಯಲ್ಪಡುವುದು, ಅದರ ಸ್ಥಾನ ಬದಲಾಗುವುದು, ಸ್ತನದ ಗಾತ್ರ ಅಥವಾ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ನೋವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನಿರ್ವಹಣಾ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ (PDF) ಓದಬಹುದು.

ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ ಅವು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಎಂದೇ ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕಾರಣ ತಿಳಿಯಲು ವೈದ್ಯರಿಂದ ಸ್ತನದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ.

ಒಳಮುಖವಾದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಒಳಮುಖವಾಗಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆತಂಕಪಡುವ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಒಳಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದ್ದರೆ ಈ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ:

• ವೈದ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಮಯ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ.
• ಬದಲಾವಣೆ ಯಾವಾಗ ಆರಂಭವಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.
• ಒಂದು ಸ್ತನದಲ್ಲಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಎರಡೂ ಸ್ತನಗಳಲ್ಲಿದೆಯೇ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿ.
• ಗಡ್ಡೆ, ನೋವು, ಸ್ರಾವ ಅಥವಾ ಚರ್ಮದ ಬದಲಾವಣೆ ಇದ್ದರೆ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
• ವೈದ್ಯರು ಸೂಚಿಸಿದ ಮ್ಯಾಮೋಗ್ರಾಮ್, ಅಲ್ಟ್ರಾಸೌಂಡ್ ಅಥವಾ ಬಯಾಪ್ಸಿಯನ್ನು ಮುಂದೂಡಬೇಡಿ.
• ಮೊಲೆತೊಟ್ಟನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಎಳೆಯುವುದು ಅಥವಾ ಒತ್ತುವುದು ಬೇಡ.

ಹೊಸ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಒಳಗೆಳೆತವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಸ್ವತಃ ಯಾವುದೇ ಸಾಧನ ಅಥವಾ ಮನೆಮದ್ದನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೊದಲು ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಿರಿ.

ಯಾವಾಗ ಸ್ತನ ತಜ್ಞರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು?

ಕೆಳಗಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಿರಿ:

• ಹಿಂದೆ ಹೊರಮುಖವಾಗಿದ್ದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಹೊಸದಾಗಿ ಒಳಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದರೆ.
• ಒಂದು ಸ್ತನದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಮಾತ್ರ ಒಳಕ್ಕೆ ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೆ.
• ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನಿಂದ ರಕ್ತಮಿಶ್ರಿತ ಸ್ರಾವ ಬಂದರೆ.
• ಸ್ತನದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಗಡ್ಡೆ ಅಥವಾ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಭಾಗ ಕಂಡುಬಂದರೆ.
• ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಸುತ್ತಲಿನ ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಹುಣ್ಣು, ತುರಿಕೆ ಅಥವಾ ನಿರಂತರ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಕಂಡುಬಂದರೆ.
• ಸ್ತನದ ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಗುಳಿ ಅಥವಾ ಒಳಗೆಳೆತ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ.
• ಕಂಕುಳಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಗಡ್ಡೆ ಅಥವಾ ಊತ ಕಂಡುಬಂದರೆ.

ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಹೊಸದಾಗಿ ಒಳಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದ್ದರೆ ಇತರ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ. ಸ್ತನ ಕೆಂಪಾಗಿ ಬಿಸಿಯಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಜ್ವರ ಅಥವಾ ತೀವ್ರ ನೋವು ಇದ್ದರೆ ಅದೇ ದಿನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ಪಡೆಯಿರಿ.

ಸಾರಾಂಶ

ಒಳಮುಖವಾದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನ ಲಕ್ಷಣವಲ್ಲ. ಕೆಲ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಇದು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಇರುವ ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಹಿಂದೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಒಳಕ್ಕೆ ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಂದು ಸ್ತನದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಅದನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು.

ಸ್ತನದಲ್ಲಿ ಗಡ್ಡೆ, ರಕ್ತಮಿಶ್ರಿತ ಸ್ರಾವ, ಚರ್ಮದ ಒಳಗೆಳೆತ ಅಥವಾ ಕಂಕುಳಿನಲ್ಲಿ ಊತವೂ ಕಂಡುಬಂದರೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಅಗತ್ಯ. ದೈಹಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಮ್ಯಾಮೋಗ್ರಾಮ್, ಅಲ್ಟ್ರಾಸೌಂಡ್ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಬಯಾಪ್ಸಿ ಮೂಲಕ ಕಾರಣವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದು. ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಸೂಕ್ತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ವೈದ್ಯಕೀಯ ಹಕ್ಕುತ್ಯಾಗ

ಈ ಲೇಖನವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆರೋಗ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಲಹೆ, ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಅಥವಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಲ್ಲ. ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆ ಅಥವಾ ಸ್ತನದಲ್ಲಿ ಅಸಹಜ ಲಕ್ಷಣ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಅರ್ಹ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ. ನಿಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವೈದ್ಯರು ಸೂಕ್ತ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.