ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತನದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು: ಯಾವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ, ಯಾವುದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂಕೇತ

ಹೌದು. ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಮೋನ್‌ಗಳ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಸ್ತನಗಳ ಗಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು, ನೋವು ಅಥವಾ ಭಾರವಾದ ಅನುಭವ, ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳ ಬಣ್ಣ ಗಾಢವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಸ್ತನದ ಸುತ್ತಲಿನ ಭಾಗ ದೊಡ್ಡದಾಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ದೇಹವು ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವ ಗಡ್ಡೆ, ನಿರಂತರ ಚರ್ಮದ ಬದಲಾವಣೆ, ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನಿಂದ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಅಥವಾ ಜ್ವರದೊಂದಿಗೆ ಸ್ತನ ಕೆಂಪಾಗುವುದು ಕಂಡುಬಂದರೆ ಅದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಬದಲಾವಣೆ ಎಂದು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು.

ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಮೊದಲ, ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತನಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಸ್ತನದ ಆರೈಕೆ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ತಿಳಿಯೋಣ.

ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಏಕೆ ಆಗುತ್ತವೆ?

ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ರೋಜನ್ (Estrogen), ಪ್ರೊಜೆಸ್ಟೆರೋನ್ (Progesterone) ಮತ್ತು ಪ್ರೊಲ್ಯಾಕ್ಟಿನ್ (Prolactin) ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಹಾರ್ಮೋನ್‌ಗಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಇವು ಸ್ತನದಲ್ಲಿರುವ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಗ್ರಂಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ನಾಳಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸ್ತನಗಳು ಮೊದಲಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ, ಭಾರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಅನಿಸಬಹುದು. ಸ್ತನಗಳಿಗೆ ರಕ್ತದ ಹರಿವು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದರಿಂದ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿರುವ ರಕ್ತನಾಳಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಬಹುದು. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯಿಂದ ಮಹಿಳೆಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಮೊದಲ ಕೆಲವು ವಾರಗಳಲ್ಲೇ ಬದಲಾವಣೆ ಕಾಣಿಸಿದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರಿಗೆ ನಂತರದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಬಹುದು.

ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸ್ತನಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳು

ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯು ಮುಂದುವರಿದಂತೆ ಹಾರ್ಮೋನ್‌ಗಳ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಸ್ತನಗಳ ಗಾತ್ರ, ಬಣ್ಣ, ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ಮತ್ತು ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಮೊದಲ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ (1ರಿಂದ 12 ವಾರಗಳು)

ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಸ್ತನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಾಣಿಸಬಹುದು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಮೋನ್‌ಗಳ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದರಿಂದ:

• ಸ್ತನಗಳಲ್ಲಿ ನೋವು, ಸೆಳೆತ ಅಥವಾ ಚುರುಕು ಅನುಭವವಾಗಬಹುದು.
• ಸ್ತನಗಳು ತುಂಬಿದಂತೆ ಅಥವಾ ಭಾರವಾದಂತೆ ಅನಿಸಬಹುದು.
• ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಬಹುದು.
• ಸ್ತನದ ಗಾತ್ರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.
• ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಸುತ್ತಲಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಉಬ್ಬುಗಳು ಕಾಣಿಸಬಹುದು.

ಈ ಸಣ್ಣ ಉಬ್ಬುಗಳನ್ನು ಮಾಂಟ್‌ಗೊಮೆರಿ ಗ್ರಂಥಿಗಳು (Montgomery glands) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇವು ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಸುತ್ತಲಿನ ಚರ್ಮವನ್ನು ತೇವವಾಗಿಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಎಣ್ಣೆಯಂತಹ ದ್ರವವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ.

ಎರಡನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ (13ರಿಂದ 27 ವಾರಗಳು)

ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸ್ತನಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ದೇಹವು ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಬೇಕಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದರಿಂದ ಕೆಲವು ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಾಣಿಸಬಹುದು.

• ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ಭಾಗ ಗಾಢ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಬಹುದು.
• ಸ್ತನಗಳ ಮೇಲಿನ ರಕ್ತನಾಳಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಬಹುದು.
• ಸ್ತನಗಳ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಹಿಗ್ಗಿದ ಗುರುತುಗಳು (Stretch marks) ಕಾಣಿಸಬಹುದು.
• ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳಿಂದ ಹಳದಿ ಅಥವಾ ತಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಮೊದಲ ಹಾಲು (Colostrum) ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೋರಬಹುದು.
• ಸ್ತನಗಳು ಭಾರವಾಗಿರುವ ಅನುಭವ ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದು.

ಕೆಲವು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 16ನೇ ವಾರದಿಂದಲೇ ಕೊಲೊಸ್ಟ್ರಮ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆರಂಭವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ರಾವ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.

ಮೂರನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ (28ರಿಂದ 40 ವಾರಗಳು)

ಹೆರಿಗೆಯ ಸಮಯ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸ್ತನಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಬಹುದು. ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುವುದರಿಂದ:

• ಸ್ತನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಭಾರವಾಗಬಹುದು.
• ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ಭಾಗ ಇನ್ನಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಬಹುದು.
• ಕೊಲೊಸ್ಟ್ರಮ್ ಸೋರಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಾಣಿಸಬಹುದು.
• ಸ್ತನಗಳ ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಹಿಗ್ಗಿದ ಗುರುತುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಬಹುದು.
• ಸರಿಯಾದ ಗಾತ್ರದ ಒಳಉಡುಪು ಧರಿಸದಿದ್ದರೆ ಬೆನ್ನು ಅಥವಾ ಭುಜಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಕಾಣಿಸಬಹುದು.

ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಹೊಸ ಗಡ್ಡೆ ಅಥವಾ ಅಸಹಜ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಹೆರಿಗೆ ಆಗುವವರೆಗೆ ಕಾಯದೆ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕು.

ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸ್ತನದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ?

ಕೆಳಗಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಬಹುದು. ಆದರೂ ಅವು ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ನಿಮಗೆ ಅಸಹಜವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದರೆ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಉತ್ತಮ.

ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತನದ ಗಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು, ನೋವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಗುವುದು ಮುಂತಾದವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಯುಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ (NHS) ಕೂಡ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಸ್ತನದ ಗಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು

ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಗ್ರಂಥಿಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ ಸ್ತನಗಳು ದೊಡ್ಡದಾಗಬಹುದು. ಕೆಲವರಿಗೆ ಎರಡೂ ಸ್ತನಗಳು ಒಂದೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯದಿರಬಹುದು. ಸ್ವಲ್ಪ ಗಾತ್ರದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರಬಹುದು.

ಸ್ತನಗಳಲ್ಲಿ ನೋವು ಅಥವಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ

ಹಾರ್ಮೋನ್‌ಗಳ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಸ್ತನಗಳು ನೋಯಬಹುದು ಅಥವಾ ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಬಹುದು. ಆರಂಭಿಕ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಅನುಭವ ಹೆಚ್ಚಿರಬಹುದು.

ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳ ಬಣ್ಣ ಗಾಢವಾಗುವುದು

ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ಭಾಗದ ಬಣ್ಣ ಗಾಢವಾಗಬಹುದು. ಇದು ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚರ್ಮದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.

ಸ್ತನಗಳ ಮೇಲೆ ರಕ್ತನಾಳಗಳು ಕಾಣಿಸುವುದು

ರಕ್ತದ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಸ್ತನಗಳಿಗೆ ರಕ್ತದ ಹರಿವು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದರಿಂದ ನೀಲಿ ಅಥವಾ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ರಕ್ತನಾಳಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಬಹುದು.

ಕೊಲೊಸ್ಟ್ರಮ್ ಸೋರಿಕೆ

ಕೊಲೊಸ್ಟ್ರಮ್ ಮಗುವಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಮೊದಲ ಹಾಲು. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಳದಿ ಅಥವಾ ತಿಳಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರಬಹುದು. ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಕೊನೆಯ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೋರಬಹುದು. ಕೆಲವರಿಗೆ ಸೋರಿಕೆ ಕಾಣಿಸದಿದ್ದರೂ ಅದು ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅರ್ಥವಲ್ಲ.

ಯಾವ ಸ್ತನದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂಕೇತ?

ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತನದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೆಲವು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವ ಅಥವಾ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಅಗತ್ಯ.

ಸ್ತನದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಗಡ್ಡೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು

ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತನದ ಅಂಗಾಂಶಗಳು ದಟ್ಟವಾಗುವುದರಿಂದ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗಡ್ಡೆಯಂತಿರುವ ಭಾಗಗಳು ಅನಿಸಬಹುದು. ಅನೇಕ ಗಡ್ಡೆಗಳು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಅಲ್ಲದ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೂ ಹೊಸದಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಗಡ್ಡೆ ಅಥವಾ ಈಗಾಗಲೇ ಇದ್ದ ಗಡ್ಡೆಯ ಗಾತ್ರ ಅಥವಾ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕು.

ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನಿಂದ ರಕ್ತಸ್ರಾವ

ಕೊಲೊಸ್ಟ್ರಮ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಳದಿ ಅಥವಾ ತಿಳಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನಿಂದ ರಕ್ತ ಮಿಶ್ರಿತ ಸ್ರಾವ ಬಂದರೆ ಅದನ್ನು ಸ್ವತಃ ಸಾಮಾನ್ಯವೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಬಾರದು. ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರಕ್ತದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೋರಿಕೆಗೆ ಹಾನಿಕರವಲ್ಲದ ಕಾರಣಗಳೂ ಇರಬಹುದು. ಆದರೂ ವೈದ್ಯರು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ.

ಸ್ತನದ ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಸಹಜ ಬದಲಾವಣೆ

ಸ್ತನದ ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಗುಳಿ ಬಿದ್ದಂತೆ ಕಾಣಿಸುವುದು, ದಪ್ಪವಾಗುವುದು, ಕಿತ್ತಳೆ ಸಿಪ್ಪೆಯಂತಾಗುವುದು ಅಥವಾ ನಿರಂತರ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಕಾಣಿಸುವುದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿರಬಹುದು.

ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಒಳಕ್ಕೆ ಎಳೆಯುವುದು

ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಒಳಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿರುವುದು ಕೆಲವರಿಗೆ ಸಹಜವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಹಿಂದೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಹೊಸದಾಗಿ ಒಳಕ್ಕೆ ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೆ ಅಥವಾ ಅದರ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಅಗತ್ಯ.

ಒಂದು ಸ್ತನದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಿರಂತರ ನೋವು ಅಥವಾ ಊತ

ಎರಡೂ ಸ್ತನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೋವು, ಊತ ಅಥವಾ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಅನುಭವ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಅದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕು.

ಸ್ತನ ಕೆಂಪಾಗುವುದು, ಬಿಸಿಯಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಜ್ವರ

ಸ್ತನದ ಒಂದು ಭಾಗ ಕೆಂಪಾಗಿ, ಬಿಸಿಯಾಗಿ, ನೋವಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಜ್ವರ ಅಥವಾ ನಡುಕವೂ ಇದ್ದರೆ ಸೋಂಕು ಅಥವಾ ಉರಿಯೂತದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರಬಹುದು. ಇಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ ಅದೇ ದಿನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಿರಿ.

ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಇದೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಬದಲಾವಣೆ ಎಂದುಕೊಂಡು ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮುಂದೂಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ವೈದ್ಯರು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.

ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕುರಿತು ನಿಮಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಬೇಕಿದ್ದರೆ, ನೀವು National Cancer Institute ನ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬಹುದು.

ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತನದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿರಬಹುದೇ?

ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತನದ ಗಾತ್ರ, ದಟ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದರಿಂದ ಹೊಸದಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆ ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹೆರಿಗೆಯ ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಪರೂಪವಾದರೂ ಸಾಧ್ಯ.

ಹೊಸ ಗಡ್ಡೆ, ಚರ್ಮದ ಒಳಗೆಳೆತ, ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆ ಅಥವಾ ಅಸಹಜ ಸ್ರಾವ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ಹಾರ್ಮೋನ್‌ಗಳ ಪರಿಣಾಮ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಾರದು. ವೈದ್ಯರು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು.

ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನ ಲಕ್ಷಣಗಳು (Breast cancer symptoms) ಎಂಬ ಲೇಖನವನ್ನು ಓದಬಹುದು.

ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತನದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಯಾವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು?

ಸ್ತನದಲ್ಲಿ ಗಡ್ಡೆ ಅಥವಾ ಅಸಹಜ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮುಂದೂಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ವೈದ್ಯರು ನಿಮ್ಮ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಹಂತ, ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಸೂಕ್ತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸ್ತನ ಪರೀಕ್ಷೆ

ವೈದ್ಯರು ಸ್ತನ ಮತ್ತು ಕಂಕುಳಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಗಡ್ಡೆ, ಊತ, ಚರ್ಮದ ಬದಲಾವಣೆ ಅಥವಾ ನೋವಿರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ತನದ ಅಲ್ಟ್ರಾಸೌಂಡ್ (Breast Ultrasound)

ಅಲ್ಟ್ರಾಸೌಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತನದ ಗಡ್ಡೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊದಲ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ವಿಕಿರಣ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಮ್ಯಾಮೋಗ್ರಾಮ್ (Mammogram)

ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ವೈದ್ಯರು ಮ್ಯಾಮೋಗ್ರಾಮ್ ಅನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪರೀಕ್ಷೆ ಸೂಕ್ತ ಎಂಬುದನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಂಡ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು. ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಗರ್ಭಿಣಿಯರಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ನಿಷೇಧಿತ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಾರದು.

ಬಯಾಪ್ಸಿ (Biopsy)

ಗಡ್ಡೆಯ ಸ್ವರೂಪ ತಿಳಿಯಲು ಅಂಗಾಂಶದ ಸಣ್ಣ ಮಾದರಿಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿರಬಹುದು. ವೈದ್ಯರು ಅಗತ್ಯವೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರೆ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಸೂಕ್ತ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಬಯಾಪ್ಸಿ ಮಾಡಬಹುದು.

ಸ್ತನದ ಗಡ್ಡೆ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಬಳಸುವ ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ತಿಳಿಯಲು ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು (Breast Cancer Diagnosis) ಎಂಬ ಲೇಖನವನ್ನು ಓದಬಹುದು.

ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತನಗಳ ಆರೈಕೆ ಹೇಗೆ ಮಾಡಬೇಕು?

ಸ್ತನಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಸರಳ ಕ್ರಮಗಳು ನೋವು ಮತ್ತು ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು.

• ಸರಿಯಾದ ಗಾತ್ರದ ಬ್ರಾ ಧರಿಸಿ: ಸ್ತನಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ, ಬಿಗಿಯಾಗಿರದ ಮತ್ತು ಆರಾಮದಾಯಕವಾದ ಬ್ರಾ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿ.
• ಚರ್ಮವನ್ನು ತೇವವಾಗಿಡಿ: ಚರ್ಮ ಒಣಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಸೂಕ್ತ ಮಾಯಿಶ್ಚರೈಸರ್ ಬಳಸಬಹುದು.
• ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಕಾಪಾಡಿ: ಸ್ತನ ಮತ್ತು ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ. ಹೆಚ್ಚು ಸುಗಂಧವಿರುವ ಅಥವಾ ಕಿರಿಕಿರಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ.
• ಸ್ರಾವಕ್ಕೆ ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಪ್ಯಾಡ್ ಬಳಸಿ: ಕೊಲೊಸ್ಟ್ರಮ್ ಸೋರಿಕೆಯಿಂದ ಬಟ್ಟೆ ಒದ್ದೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಪ್ಯಾಡ್ ಬಳಸಬಹುದು. ಅದನ್ನು ಒದ್ದೆಯಾದಾಗ ಬದಲಾಯಿಸಿ.
• ಸ್ತನವನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಒತ್ತಬೇಡಿ: ಗಡ್ಡೆ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಪದೇಪದೇ ಬಲವಾಗಿ ಒತ್ತುವುದು ಅಥವಾ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟನ್ನು ಹಿಂಡುವುದು ಬೇಡ.
• ನೋವು ಮುಂದುವರಿದರೆ ತಿಳಿಸಿ: ನೋವು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ನಿದ್ರೆ ಮತ್ತು ದಿನನಿತ್ಯದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಿರಿ.

ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಲೊಸ್ಟ್ರಮ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಅಥವಾ ಹಾಲು ಹೊರತೆಗೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಮೊದಲು ನಿಮ್ಮ ವೈದ್ಯರು ಅಥವಾ ಸೂಲಗಿತ್ತಿಯ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಿರಿ.

ಯಾವಾಗ ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು?

ಕೆಳಗಿನ ಯಾವುದೇ ಲಕ್ಷಣ ಕಂಡುಬಂದರೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ:

• ಸ್ತನ ಅಥವಾ ಕಂಕುಳಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಗಡ್ಡೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
• ಈಗಾಗಲೇ ಇದ್ದ ಗಡ್ಡೆಯ ಗಾತ್ರ ಅಥವಾ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾಗುವುದು.
• ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನಿಂದ ರಕ್ತಮಿಶ್ರಿತ ಸ್ರಾವ ಬರುವುದು.
• ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು ಹೊಸದಾಗಿ ಒಳಕ್ಕೆ ಎಳೆಯಲ್ಪಡುವುದು.
• ಸ್ತನದ ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಗುಳಿ, ದಪ್ಪತನ ಅಥವಾ ನಿರಂತರ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
• ಒಂದು ಸ್ತನದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ನೋವು ಅಥವಾ ಊತ ಇರುವುದು.
• ಸ್ತನ ಕೆಂಪಾಗಿ ಬಿಸಿಯಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಜ್ವರ ಅಥವಾ ನಡುಕ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

ಜ್ವರದೊಂದಿಗೆ ಸ್ತನ ಕೆಂಪಾಗುವುದು, ಬಿಸಿಯಾಗುವುದು ಅಥವಾ ತೀವ್ರ ನೋವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಅದೇ ದಿನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ಪಡೆಯಿರಿ. ಹೊಸ ಗಡ್ಡೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿದ್ದರೆ ಮುಂದಿನ ಹೆರಿಗೆ ತಪಾಸಣೆಯವರೆಗೆ ಕಾಯದೆ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ.

ಸಾರಾಂಶ

ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತನದ ಗಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು, ನೋವು, ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳ ಬಣ್ಣ ಗಾಢವಾಗುವುದು, ರಕ್ತನಾಳಗಳು ಕಾಣಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕೊಲೊಸ್ಟ್ರಮ್ ಸೋರಿಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿರಬಹುದು. ಇವು ದೇಹವು ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತಿರುವುದರ ಭಾಗವಾಗಿವೆ.

ಆದರೆ ಹೊಸ ಗಡ್ಡೆ, ರಕ್ತಮಿಶ್ರಿತ ಸ್ರಾವ, ಚರ್ಮದ ಒಳಗೆಳೆತ, ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆ ಅಥವಾ ಜ್ವರದೊಂದಿಗೆ ಸ್ತನ ಕೆಂಪಾಗುವುದು ಕಂಡುಬಂದರೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು. ಇಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವುಗಳ ನಿಜವಾದ ಕಾರಣ ತಿಳಿಯಲು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಅಗತ್ಯ. ನಿಮ್ಮ ಸ್ತನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಅದನ್ನು ವೈದ್ಯರಿಗೆ ತಿಳಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.

ವೈದ್ಯಕೀಯ ಹಕ್ಕುತ್ಯಾಗ

ಈ ಲೇಖನವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆರೋಗ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಲಹೆ, ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಅಥವಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಲ್ಲ. ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತನಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅಥವಾ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಅರ್ಹ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ. ನಿಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಹಂತಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವೈದ್ಯರು ಸೂಕ್ತ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.